İshal

Anasayfa

İshal

İshal, mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı gibi belirtiler ile kendini gösterebilen, daha sık dışkılama gereksiniminin hissedildiği, dışkının daha gevşek ve sulu haline denir. İshalin çoğu zaman nedeni bakteriyel, viral ve parazitik organizmanın neden olduğu enfeksiyonlar, virüsler, gıda intoleransı, gıda alerjisi ve sindirim hastalıkları gibi nedenlerle kolona iletilen sıvı hacminin emilim kapasitesini aşmasıdır. İshalde, patates haşlaması, pirinç lapası, muz, yoğurt ve ev yapımı ayran tüketmek ishali kontrol altına almayı kolaylaştırır, sıvı kaybını telafi etmek içinde bol su içilmelidir. Diğer yandan, doktor sıvı kaybını telafi etmek için oral rehidratasyon sıvısı da önerebilir. İshal, 1 haftadan uzun süredir devam ediyorsa sebebinin tedavi edilmesi için uzman bir doktora başvurulmalıdır.

İshal (Diyare) Nedir?

İshal (diyare), virüs ya da kontamine olmuş yiyeceklerinin bağırsak hareketlerini bozması ile dışkılamanın normalden daha sık (24 saatte 3 ve daha fazla) ve cıvık olması durumudur. İshalin seviyeleri bulunmaktadır, hafif olması durumunda ishale iyi gelen besinler ile ishal kontrol altına alınabilir.

İshal, dışkının gevşek ve sulu olmasıdır.
Tuvalete daha sık gitmeye neden olur.
Kısa süreli (akut) ishal 1 veya 2 gün sürer.
Uzun süreli (kronik) ishal birkaç hafta sürer.
İshal belirtileri karın kramplarını içerir.
Sıvı kaybı (dehidrasyon) ciddi yan etkilerdendir.
Tedavide amaç daha çok kaybedilen sıvının telafisidir.
Sebep bakteriyel bir enfeksiyonsa, enfeksiyonla savaşan ilaç (antibiyotik) tedavisi önerilebilir.
Zehirli (tehlikeli) ishal nedir?
Zehirli ishal, birçok kişinin korktuğu bir problemdir. Tehlikeli olarak da belirtilen zehirli ishal belirtileri, şişkinlik, gaz ve karın ağrısı olarak sıralanabilir. Zehirli ishal rengine dair söylenecek bir durum yoktur, önemli olan sıvı derecesi olmaktadır. İshaldeki sıvı oranının artmasının uzun sürmesi durumunda vücutta sıvı kaybı yaşanarak ciddi sağlık sorununa sebep olabilir. Kusma ve ishale ne iyi gelir gibi araştırmalar sonucunda tedavisi mümkün olmaktadır.

Yaz döneminde sıklıkla karşılaşılan yaz ishali, en çok 0-5 yaş grubundaki çocukları etkiler. Anne sütü alan bebeklerde 6-7’den fazla, anne sütü almayan çocuklarda ise 3’den fazla sulu dışkılama, ishal olarak kabul edilmektedir. Sık tuvalete gitme durumunda, dışkılama sulu değilse bu tablo genellikle ishal değildir.

İshal Türleri Nelerdir?

İshal çeşitleri, durumun sürekliliğine, şiddetine göre değişiklik gösterir. İshal çeşitleri şu şekilde sıralanabilir:

Akut ishal: Bu ishal türü genellikle 2 gün sürmektedir. Yaygın görülen ishal türlerinden biri olan akut ishalde tedaviye gerek kalmaz, vücut kendi kendini iyileştirir.

Kronik ishal: Tekrarlayan ve dört haftadan fazla süren ishal türüdür. Bu durum devam ediyorsa mutlaka uzman doktora danışınız.

İshal Neden Olur?

İshalin en yaygın nedeni bakteri veya parazit ile kontamine olmuş yiyecek ya da su tüketimi yanı sıra kötü hijyen nedeniyle bağırsak enfeksiyonu yaşanması, gıda alerjis ya da besin intoleransı ve crohn veya çölyak gibi hastalıklar nedeniyle bağırsak tarafından su emiliminin azalması veya su salgılanmasının artması sonucu meydana gelir.

İshalin nedeni parazit, bakteri ve virüslerin neden olduğu enfeksiyon sonucu bağırsakların normalden daha hızlı çalışmasıdır. Buna sebep olan faktörler, kontamine olmuş besin ya da kirli su tüketimi ve bakterinin bulunduğu yüzeylere elle temastır. Çiğ haldeki veya az pişmiş et, bozulmuş veya kirli yiyecek ve içeceklerden geçen patejonik bakteriler ve parazitler, gıda zehirlenmeleri, gıda alerjisi, crohn, ülseratif kolit ve çölyak gibi sindirim hastalıkları, laktoz intoleransı, fruktoz ve yapay tatlandırıcılar ishal olmadaki temel nedenlerdir.

İshale neden olan genel sebepler şunlardır:

Bakteriyel enfeksiyonlar, virüs ve mikroplar

Kirli, kontamine olmuş, az pişmiş yiyecek ve içecek tüketimi

Çölyak, gluten alerjisi ve laktoz intoleransı gibi gıda intoleransları ve alerjileri

Huzursuz bağırsak sendromu, crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi bağırsak hastalıkları

Gıda zehirlenmeleri

Antibiyotik kullanımı

Tiroid sorunları

Malabsorpsiyon adı verilen emilim bozukluğu

Suni tatlandırıcılar

Stres veya kaygı

İshale neden olabilen yiyecekler nelerdir?